Вестник ToU
Химико-биологическая серия
search Найти
REDUCTION OF CORROSION RATE AT THE CIRCULATING WATER SUPPLY UNIT OF THE PAVLODAR OIL CHEMISTRY REFINERY
Аннотация
One of the key tasks facing the international community of oil refineries is the development of complex approaches to improving the reliability of equipment and protecting materials from aggressive influences. The water circulation supply system at petrochemical and gas processing enterprises is one of the main elements of the te chnological process. In the water circulation systems of oil refining and petrochemical industries, there is a constant deposition of hardness salts from the cooling water on the surfaces of equipment and pipelines, the deposited salts, being a substrate, as a result of the vital activity of sulfate- reducing bacteria, aerobic and other microorganisms, become overgrown with biological deposits. Such deposits destroy the protective (inhibitory, oxide film) metal film, as a result of which the underclam corrosion progresses, as a result of deposition. Therefore, the development of modern methods of corrosion protection of water circulation systems of petrochemical enterprises is one of the most important problems of the industry This article presents an analysis of the possibility of reducing the corrosion rate on the recycled water supply unit by optimizing the reagent treatment program, reducing the loss of recycled water for non-technological needs, and dismantling the bridges between the systems.
Автор
Бигалиев Б.Т.
DOI
https://doi.org/10.48081/KVFB1058
Ключевые слова
corrosion, methods of corrosion protection, corrosion control, oil refining equipment, reagent regime, corrosion rate
Год
2022
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Методы химико – технологической защиты установок первичной переработки нефти от коррозии.
Аннотация
В данной статье представлена информация о методах коррозионной защиты оборудования нефтепереработки. Описаны методы химико – технологическим защиты оборудования, а также современные методы коррозионного мониторинга в режиме реального времени. Проведение тщательного анализа особенностей и причин возникновения коррозионного поражения металла установок первичной и вторичной переработки нефти, при эксплуатации как в регламентных, так и отличающихся от регламентного режима, является одним из способов решения проблем антикоррозионной защиты оборудования предприятий нефтеперерабатывающей отрасли. Применение новых методов и средств контроля позволяет улучшить своевременность получения данных о скорости коррозионного поражения металла во времени, с последующим определением причин, вызывающих коррозионную активность. Несмотря на то, что мониторинг коррозии в режиме реального времени позволяет получать более высокую информативность и своевременность параметров коррозионных процессов. Благодаря внедрению систем контроля коррозии специалисты получили возможность использовать скорость коррозии как одну из переменных, которая позволила оптимизировать применение химических реагентов для снижения причин выхода из строя оборудования, повышения эффективности производства и снижения коррозионного воздействия рабочей среды на установках первичной переработки нефти. Данный шаг стал серьезным стимулом в развитии нефтеперерабатывающей промышленности.
Автор
Кабылдинов Р.Т.
DOI
https://doi.org/10.48081/XRBH6390
Ключевые слова
коррозионная активность
первичная переработка нефти
коррозионный мониторинг
коррозионная защита
защелачивание нефти
Год
2022
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
To the question of Kazakh argali (Ovis ammon collium)
Аннотация
It is well-known, the special pride of Bayanaul National Park is argali, listed in the Red Book as a rare and endangered animal species in need of protection. Few species have inspired as many as the majestic giant sheep of Central Asia argali (Ovis ammon). This species consistently tops the list of species considered by nascent wildlife authorities in provincial and local centers of countries such as Mongolia, Kazakhstan, Kyrgyzstan and China. They are of great interest to governments (and some businessmen) because of their ability to generate income through expensive trophy hunting (and possibly viewing without consumption). In addition, they are of great interest to local pastoralists as sources of meat and as competitors to livestock (although we suspect that the main dynamics are going in the other direction). Nevertheless, the status of a few subspecies or populations of argali is clear with any certainty. The correct organization of monitoring the dynamics of the main indicators and components of population systems is the key to the effective organization of management and use of populations of various species - the central objects of management when the question is about the protection or resource significance of individual species planned for use as objects of protection, fishing, sports or trophy hunting. This article provides a comparative analysis of the number of argali from 2017 to 2020.
Автор
Байтемирова Маххабат Жумабаевна,
Ержанов Нурлан Тельманович
DOI
https://doi.org/10.48081/ALRX6507
Ключевые слова
Аrgali, national park, Kyzyltau, observation, mountain range, comparative analysis, factors.
Год
2022
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ҚАЗАҚТЫҢ ҚҰЙРЫҚТЫ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЫ РАЦИОНЫНДА «AL KARAL» ОТАНДЫҚ ЖЕМШӨП ҚОСПАСЫН ПАЙДАЛАНУ
Аннотация
Мақалада қазақтың құйрықты қылшық жүнді қойының Солтүстік Қазақтан аймағының жағдайындағы қой рационында AL KARAL жемшөп қоспасын пайдалануда, қойдың тірілей салмағына әсері туралы нәтижелер көрсетілген. Сонымен қатар, қойдың рационындағы азықтардың химиялық құрамы С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университінің мал шаруашығы өнімдерін өндіру және өңдеу технологиясы кафедрасында орналасқан «Жемшөп пен сүтті зоотехникалық талдау зертханасында» зерттелінді. Зерттеу жұмысы барысында әлсіз саулықтар мен тоқтылардан тәжірибе және бақылау топтары құрылып, бөлінді. Жалпы алғанда зерттеу жұмысы 4 топпен жүргізілді. Тәжірибе тобындағы саулықтар мен тоқтыларға он бес күндік зерттеу жұмысы барысында, негізгі рационмен қоса күніне бір рет AL KARAL жемшөп қоспасы берілді, ал бақылау тобы тек күнделікті рационмен азықтандырылды. Зерттеу жұмысы басында және соңында қойлырдың тірілей салмағы электронды таразының көмегімен өлшенді. Зерттеу нәтижесінде тәжірибе тобындағы саулықтардың абсолюттік салмақ қосуы 1,45 кг, ал бақылау тобында 1,1 кг болды. Тәжірибе нәтижесінде зерттеу жұмысы жүргізілген тоқтылардың орташа абсолюттік салмақ қосуы тәжірибе тобында 1,7 кг, ал бақылау тобында 1,45 кг-ды көрсетті.
Автор
Молдахметова Мадина Биржановна
Омарова Қарлығаш Мирамбековна
DOI
https://doi.org/10.48081/XZKF3772
Ключевые слова
қой шаруашылығы
тірі салмағы
қой
тұқым
жемшөп қоспасы
AL KARAL
Год
2022
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
The creation of a new type of Meat paste with radioprotective properties
Аннотация
The paper is devoted to the study of properties and quality indicators of functional meat-based products, which reduce the risk of toxic poisoning of the organism by radionuclides and salts of heavy metals. Creation of new meat product with radioprotective properties, which is able to remove salts of heavy metals from an organism, strengthening its protective functions, is of interest as a priority direction in food industry. The article analyses the significance of developing meat products with radioprotective properties. The components and their useful properties are considered; the physico-chemical properties, microbiological indicators, amino acid composition, radiological indicators are determined and organoleptic evaluation of meat pastes is carried out. Production approbation of experimental samples of meat pastes was carried out. The results of microbiological studies have shown that the number of mesophilic aerobic and facultative anaerobic microorganisms (QMAFAnM) grown on nutrient medium MPA does not exceed the confidence interval and amounts to 6.8 x 10 2CFU/g in canned meat "Meat Paste". According to data of radiological indices of canned products it can be concluded that radionuclide content meets the requirements of SanPiN of permissible levels and is at a safe level, which allows to consider ready products as radiologically safe raw materials.
Автор
Ребезов Максим Борисович
DOI
https://doi.org/10.48081/DAFG3241
Ключевые слова
functional food
meat product
paste
NBK
technology
formulation
Год
2022
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
РАННИЙ ЭМБРИОГЕНЕЗ И ВТОРИЧНОЕ СООТНОШЕНИЕ ПОЛОВ ПРИ ТРАНСПЛАНТАЦИИ ДОИМПЛАНТАЦИОННЫХ ЭМБРИОНОВ IN VIVO
Аннотация
При естественном процессе эмбриогенеза происходит образование одной, реже двух яйцеклеток, в отличие от биотехнологии эмбриотрансфера, позволяющего на основе гормональной обработки единовременно получать десятки яйцеклеток. В связи с этим возникает несоответствие, иногда в значительной степени, между образованием мужских и женских гамет при гаметогенезе (первичное соотношение пола) и полом потомства при рождении (вторичное соотношение пола). При оплодотворении яйцеклеток мужских зигот образуется больше, чем женских за счет более высокой оплодотворяющей активности мужских сперматозоидов по сравнению с женскими. В организме матери в результате нейрогуморальной и биохимической регуляции посредством «блока развития» отбраковываются эмбрионы с генетическими нарушениями. Этому процессу в большей степени подвержены мужские эмбрионы, как основные носители аномальных генов. Несоответствие между первичным и вторичным соотношением полов связано с различиями в условиях жизни материнских особей, так как от этих условий зависит количество и значимость генетических нарушений у эмбрионов, которые подвергаются дегенерации в процессе эмбриогенеза. Эмбрионы в состоянии неполной дегенерации, после извлечения из матки донора, восстанавливаются и продолжают рост и развитие в условиях культивирования. У частично поврежденных эмбрионов после пересадки суррогатной матери, у которой собственный «блок развития» не распознает чужеродные эмбрионы, восстанавливается способность к тотипотентному развитию.
Автор
Бабенков В. Ю.
DOI
https://doi.org/10.48081/WFNG4862
Ключевые слова
эмбриогенез
гаметогенез
резистентность
гомеостаз
тотипотентность
нидация
хэтчинг
бластоциста
морула
зигота
яйцеклетка
Год
2022
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Павлодар қаласының Ulmus pionado-ramosa және Populus pyramidalis жапырақтарының элементтік құрамын зерттеу
Аннотация
Павлодар облысы Қазақстан Республикасының экономикалық жағынан дамыған өңірлерінің бірі болып саналады, оның негізгі экологиялық проблемасы атмосфералық ауаның ластануы болып табылады. Павлодар облысы жоғары техногенді жүктемеге ұшыраған, себебі облыстағы негізгі экономикалық салалар – мұнай өңдеу, химия, тау-кен өндіру, энергетика, қара және түсті металлургия. Павлодар облысы жоғары техногенді жүктемеге ұшыраған, себебі облыстағы негізгі экономикалық салалар – мұнай өңдеу, химия, тау-кен өндіру, энергетика, қара және түсті металлургия. Экологиялық жағдайдың қазіргі жай-күйі автокөліктің күрт ұлғаюымен нашарлауда, бұл пайдаланылған газдар шығарындыларының көп мөлшеріне әкеп соқты. Мақалада жапырақтардың элементтік құрамын зерттеу үшін БРА-18 НПП «Буревестник» (Ресей) рентген-флуоресцентті энергия дисперсиялық анализаторын практикалық қолдану мәселелері қарастырылған. Павлодар қаласының аумағында өсетін Ulmus pionado-ramosa және Populus pyramidalis өкілдерінің жапырақтары құрамының ерекшеліктері талданды. Зерттелген ағаш өсімдіктерінің толық қалыптасқан жапырақтарында заттарға химиялық талдау жүргізілді. Жапырақтардың элементтік құрамын қалыптастырудың түр ерекшеліктері анықталды. Қала аумағын биогеохимиялық зерттеу өндірістік аймақтардағы өсімдіктердің ластануы жоғарылағанын көрсетеді. Тұрғын және рекреациялық аумақтар да ластанудың әртүрлі көздеріне әсер етеді. Зерттелген өсімдіктер үшін титанның, марганецтің, барийдің биологиялық сіңірудің ең жоғары қарқындылығымен сипатталады. Екінші орында мыс, никель, хром және қорғасынның сіңірілуі. Цезий, ванадий, кадмий, қалайы аз белсенді шоғырланған. Populus pyramidalis қалалық жағдайдағы ластанудың ең контрасты индикаторы болып шықты. Ulmus pionado-ramosa қаланың өсімдік жамылғысының фондық аумаққа қатысты ластануын соншалықты күрт көрсетпейді. Қаланың барлық зерттелген өсімдіктері марганец және титанмен қарқынды ластанған. Қаланы көгалдандыруда жиі қолданылатын өсімдік түрлерінің биоиндикациялық белсенділігін зерттеу нәтижелері бойынша (Populus pyramidalis, Ulmus pionado-ramosa) пирамидалық терек (Populus pyramidalis) ауыр металдарды жинақтаудың ең айқын қабілетіне ие.
Автор
Р. М. Уалиева
С. С. Бахит
Е. В. Шевцов
М. Ю. Клименко
DOI
https://doi.org/10.48081/SMNL4272
Ключевые слова
жапырақ
терек
шегіршін
элементтік құрамы
энергодисперсиялық микроталдау
фитоиндикация
Год
2022
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Өсімдік шикізатының биоконверсиясы
Аннотация
Бұл мақалада ауылшаруашылық өнімдерін (жоғары тиімді тыңайтқыштар мен жемшөп қоспалары) өндіру әдістерін жетілдіру үшін биологиялық белсенді компоненттермен (амин қышқылдары, дәруменде және қант) байыта отырып, жаңартылатын өсімдік шикізаты мен органикалық қалдықтардың қоспаларын биопрепараттау технологиясын жасау үшін ғылыми-техникалық негіз қалыптастыру ұсынылған. Сондай-ақ, мақалада шикізат ретінде әртүрлі қалдықтар мен кезеңдерді қолдануға болатындығы көрсетілген. Ел халқын жоғары сапалы мал шаруашылығы өнімдерімен қамтамасыз ету үшін отандық та, сондай-ақ импорттық та шыққан барлық генетикалық ресурстарды пайдалану қажет. Сондықтан жоғары өнімді тұқымдарды пайдалануды жаппай кеңейту, жануарларды азықтандыру және күтіп-бағу жүйесін, елдің ет балансында жетекші орын алатын сиыр етін өндіруді ұйымдастыру нысандары мен технологияларын жетілдіру керек. Қазіргі уақытта қолда бар мал шаруашылығы ресурстары мен мүмкіндіктері толық көлемде пайдаланылмайды және бұл үшін қолайлы жағдайлар бар өңірлерде де сала баяу қарқынмен дамып келуде. Қазіргі уақытта бүкіл әлемде жемшөп ақуызының үлкен жетіспеушілігі бар екені белгілі. Мал азығын өндіруді кеңейту мүмкіндігі өте шектеулі. Сондықтан соңғы жылдары ауылшаруашылық жануарларының толық рационын теңестіру үшін қажетті жемшөп қоспаларын өндіруді дамытуға үлкен мән берілді. Жағдайды жақсарту үшін өсімдік шикізатын қолдана отырып, биоконверсия әдісін қолдануға болады, негізінен ақуыз мен ферменттермен байытылған жем, ақуыз тамағы, сонымен қатар тамақ пен жемді детоксикациялау үшін қолданылады.
Автор
Жұмабек Сәулет Талғатқызы
Исаева Куралай Сметкановна
DOI
https://doi.org/10.48081/BWRH5012
Ключевые слова
биоконверсия
микробтық синтез
ферменттер
дәрумендер
биохимия
Год
2022
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
АНАЛИЗ ВЛИЯНИЯ СВОЙСТВ КАТАЛИЗАТОРНОЙ СИСТЕМЫ УСТАНОВКИ КАТАЛИТИЧЕСКОГО КРЕКИНГА ПРИ ПЕРЕХОДЕ НА НОВУЮ КАТАЛИТИЧЕСКУЮ СИСТЕМУ
Аннотация
В данной статье авторами рассматривается промышленный опыт эксплуатации катализаторов каталитического крекинга
Автор
Сергеевс Якобс
Жапаргазинова Кульшат Хайруллаевна
DOI
https://doi.org/10.48081/UPQH4727
Ключевые слова
каталитический крекинг
цеолит
выход кокса
Год
2022
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ПРИМЕНЕНИЕ ЛИЧНОСТНО – ОРИЕНТИРОВАННОГО ПОДХОДА ПРИ ОБУЧЕНИИ ХИМИИ И БИОЛОГИИ СТУДЕНТОВ СПО
Аннотация
В статье рассматриваются наиболее важные аспекты применения технологии личностно – ориентированного обучения дисциплинам «Химия» и «Биология» на примере студентов, получающих среднее профессиональное образование. Рассмотрены формы организации и проведения лекционных занятий, практических, лабораторных работ, самостоятельной и исследовательской работы учащихся, а также рубежного и итогового контроля результатов обучения. Выявлены условия, влияющие на успешное решение образовательных задач в рамках личностно – ориентированного подхода. В исследовании показано положительное влияние интерактивных форм обучения для активизации познавательной деятельности студентов и раскрытия их интеллектуального потенциала на примере организации интерактивной лекции; обнаружен синергетический эффект смешанного формата обучения с использованием цифровой среды и психологических приемов педагога, влияющего на ход образовательного процесса через установление и развитие доверительных взаимоотношений студентов друг с другом, а также студентов и преподавателя. Показана эффективность приема “перевернутый класс”, а также проблемно – модульного подхода для организации семинарских занятий с целью осуществления перехода образовательной деятельности студентов на уровень решения ситуационных задач. Выявлены преимущества использования интерактивной онлайн – доски Padlet для организации исследовательских работ c целью индивидуализации обучения и раскрытия потенциала каждого студента.
Автор
Минина А.В.
Каниболоцкая Ю.М.
Листков В.Ю.
DOI
https://doi.org/10.48081/VZOI1780
Ключевые слова
Технологии
личностно-ориентированное обучение
образование
химия
биология
педагогический опыт
Год
2022
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал